آتشکده سیاهگل ایوان
بنای این آتشـکده در مقایسه با سایر آتشـکده های موجود در استان ایـلام سالم تر و کامل تر بوده و در سال های اخیر چند بار مورد بازسازی و مرمت قرار گرفته اسـت.
موضوع انتساب معبـد سـیاهـگل بـه دوره سـاسـانی و آتشـکده بودن آن نادرست است .
چه در واقع با توجه به چهار دره بودن چـارتـاقـی بودن و گنبـدی شکل بودن آن باید معبـدی میتـرایـی از عهـد اشـکانیـان میثـره پرسـت بوده باشد. برای همیـن اسـت که نـام پـادشـاهـان بـزرگی از ایشان میثـره دات اسـت یعنی “مخلوق میثره”مهر داد. لذا نام سیـاهـگل بی شک از تلخیص نام مرکب عیـلامی سیـان کـوک_ال یعنی معبـد خـدا برگـرفته شـده اسـت. نام مشابه سیاهگل در سمت شمال یعنی سیاهکل ربطی با آن ندارد چه جزء سیاه در ترکیب نام سیاهکل به وجود آشکار است .
براین اساس جزء دوم را می توان مرکب گیل “گیه=گیاه+ پسوند نسبت ایـل” یعنـی سـرزمیـن پـردرخـت و جنـگل گـرفـت.
یعنی سیـاهکل میشـود همان شهرجنگل سیاه باستانی یا تمیشـه = تـم بیشـه .
نـام های کهـن کل منطقـه یعنی گیـلان و ورنـه هم به معنـی سـرزمیـن جنگلـی هستنـد .
جالب است خود کلمهً جنگل را در زبان فارسی به سادگی میتوان مرکب از کلمات پهلوی جین جا و گیل منسوب به درختان گـرفـت.
بنابراین از شهر تمیشـه در آن بیت شعر شاهنامه که به همراه آمل سخن می راند، اشـاره به سیـاهـکل گیـلان است :
” زآمل گذر سوی تمیشه کرد نشست اندران نامور بیشه کرد.” اما در نام سیاهگل کاربرد عنوان عیـلامـی معبـد برای آن هـم نشان از تقـدم این معبـد بر عهـد سـاسـانی دارد. در وبلاگهای “حق و صبر” و “شهر من ایلام” مشخصات این معبد که
آتشـکده ای از عهـد سـاسـانی تصور شده است ؛
چنین قیـد شده اسـت . آتشـکده سیـاهـگل ایـوان که در این وبلاگها دیده میشوند به وضوح نشانگر چـارتـاقـی میتـرایـی بـودن آن اسـت :
آتشکده سیاهگل ایوان استان ایلام : بنای آتشکده در اصل مهرابه مربوط به دوره سـاسـانیان در اصل اشکانیـان است که در ۱۵ کیلومتری جنوب غربی روستای سـرتنـگ و در مسیر رودخـانـه خـروشـان کنگیـر ایـوان قرار دارد .
این بنا یکی از سالم ترین آتشـکده هـای دوران قبل از اسـلام در استـان می بـاشـد .
این بنا روی چهـار پـایـه ساخته شده و دارای گنبـدی یک جـداره می بـاشـد.
